
KONSOL KOMUTLARI
Burada anlatılan bilgiler çeşitli sitelerden yararlanılarak derlenmiştir.Linux
temel olarak kullanıcıyla X Pencere Sistemi adı verilen (startx buyruğuyla
başlatıldığını daha önce görmüştük.) bir pencere ortamı olmaksızın,
komut satırından iletişim sağlayan bir sistemdir.Konsolda her komuttan
sonra helpine bakarsanız o komutun tüm fonksiyonlarını görebilirsiniz.Örnek
:
ls --h
veya : ls --help
root@aku: ~# _
tipik bir komut yorumlayıcı komut (prompt). Komutların biçim ya da yapısı
kullanıcının isteğine göre oluşturulabilir. Bizim özel örneğimizde "@"
iminden önceki etiket (root ) şu anda geçerli olan kullanıcıyı, aku
ise sistemin konak adını belirtiyor. ~ karakteri, yöneticinin hesabı
halinde /root olacak olan kullanıcıların anayerleşim (home) dizinini
gösteriyor ve son olarak da "#" komutu bu özel hesabın süper
kullanıcıya ait olduğunu belli ediyor. Kullanıcı şimdi hareketeden imleçten
sonra herhangi bir komutu girebilir.
ls: dizin içeriğini listeler
Örneğin: root@aku:~$ ls
BasiliX/ dead.letter mail/
root@yonca:~# ls -l deneme
Bu örnekte kullanıcının nasıl bir komut (ls), bir komut seçeneği (-l)
ve bir parametreden (deneme) oluşan bir deyim oluşturduğunu görebiliriz.
Kullanıcı enter tuşuna bastığında, Linux deneme dosyasını listeleyecektir
(dosyanın büyüklüğü, oluşturulduğu tarih, ve birkaç başka özelliğini
görüntüleyecektir.) Bir kabuk deyiminin genel yapısı, bir karakter boşluktan
sonra komut adını izleyen seçeneklerden oluşur.
ls -l -a deneme
Seçenekler aşağıdaki gibi birlikte de kullanılabirler:
ls -la deneme
Son olarak, komut dosya olarak birden fazla dosyaadı belirtilebilir,
bunlar da birbirinden boşluk karakteriyle ayrılmalıdır.
ls deneme word yedek
Bu, deneme, word ve yedek dosyalarını ayrıntı vermeden listeler. Dosyaların
daha ayrıntılı bir tanımlamasını almak isteyen daha önceki gibi -l seçeneğini
kullanabilir.
ls -l deneme word yedek
Linux, sistemin nasıl kullanılacağı hakkında çok geniş ağiletişimli
(online) bilgiye sahiptir. Bir komutun adını biliyor ve nasıl kullanıldığını
öğrenmek istiyorsanız :
man [komut]
Bu, komutunun elyordam sayfasını oluşturacaktır. Hemen hemen tüm sistem
komutları için elyordam sayfaları sistemde var durumdadır. man komutunun
kendisinin seçenekleri hakkında daha çok bilgi almak isterseniz, yalnızca
man man yazmanız yeterli. Bir UNIX buyruğunun seçeneklerini akılda tutmak
asla gerekmez. Çünkü ağiletişimli elyordam sayfaları her zaman belleğimizi
tazelemek için hızlı ve kolay bir yol sağlar. Öte yandan öğrenmek istediğiniz
şeyin konusunu ya da bir açkı sözcüğünü biliyorsanız şunu deneyin:
apropos [subject]
Bu, konuyla ilişkili tüm komutların bir listesini verecektir. root@yonca:~$
apropos zip
atalkd (8) - AppleTalk RTMP, NBP, ZIP, and AEP manager
bzip2, bunzip2 (1) - a block-sorting file compressor, v1.0 bzcat - decompresses
files to stdout bzip2recover - recovers data from damaged bzip2 files
explodepkg (8) - Extract the contents of a tar+GNUzip package (such
as a Slackware software package) in the current directory.
funzip (1) - filter for extracting from a ZIP archive in a pipe
gzip, gunzip, zcat (1) - compress or expand files
jaztool, ziptool (1) - Tool for Iomega JAZ and ZIP drives
mzip (1) - change protection mode and eject disk on Zip/Jaz drive '"
t TQ $1 ..
unzip (1) - list, test and extract compressed files in a ZIP archive
unzipsfx (1) - self-extracting stub for prepending to ZIP archives
zforce (1) - force a '.gz' extension on all gzip files
zip, zipcloak, zipnote, zipsplit (1) - package and compress (archive)
files
zipgrep (1) - search files in a ZIP archive for lines matching a pattern
zipinfo (1) - list detailed information about a ZIP archive
ls --help:
Bazı komutlar --help parametresiyle birlikte verildiğinde mümkün olan
tüm seçeneklerin kısa bir tanımını verirler.
Bir komutun çıktısı bir ekrandan fazlasını dolduruyorsa kaygılanmak
için bir neden yoktur, çıktıyı okumak için klavye üzerindeki PageUp
ve PageDown tuşlarını kullanmak yeterlidir. Çoğu Linux sürümü çeşitli
programlar ve yararları hakkında birçok kaynakbilgi (document) içerir.
Bu kaynakbilgiler /usr/doc dizinindedir. Örneğin tetex ile ilgili bilgi
için yalnızca bu dizine girip more tetex yazmanız yeterlidir. /usr/doc
dizinindeki dosyaların çoğu ASCII dosyalarıdır. Daha da çoğu var. info
sayfaları komutların tanımlarını ve uygulamalarını içerir. emacs editöründen
[Control+h][Control+i] tuşlarıyla kolayca erişilebilen info sayfalarında
da açıklamalar bulabiliriz.
$ ls -l
drwxr-xr-x 3 fenix fenix 1024 Jun 15 1997 Calendar
drwx------ 5 fenix fenix 1024 Nov 6 19:35 Desktop
drwx------ 2 fenix fenix 1024 May 16 1997 Mail
drwxrwxr-x 2 fenix fenix 1024 Mar 10 00:28 X11
lrwxrwxrwx 1 root root 11 Mar 13 20:53 ada -> private/ada
drwxrwxr-x 2 fenix fenix 1024 Mar 10 00:28 bin
cp: Dosya
kopyalama
Bu komut dosyayı başka bir dizinde bulmak veya yeni başka bir ad vermek
için dosya kopyalamaya izin verir.
root@aku:/home/web# cp index.html /home/www/
Eğer, yedek varolan bir dizin değilse, komut, dosyayı başka bir ad altında
kopyasının yaratılmasının istendiği yorumunu yapacaktır. Buradaki yedek
dizini home altındaki son klasörünün içine kopyalanacaktır.
mv: Dosya taşıma
mv "MoVe" demektir ve taşı anlamına gelir. Bu komut ile dosyaları
yeniden adlandırabilir veya diğer bir dizine taşıyabilirsiniz.
root@aku:/home/web# mv index.html /home/www/
Eğer yedek varolan bir dizin olmasaydı, dosyayı yeniden adlandırmak
istediğiniz yorumu yapılacaktı. Yedek dizini home altına taşınacaktır.
cd: dizinin içine girmek
Argümansız cd buyruçu ilk dizine geçişi sağlar. Eğer yetkin kullanıcı
(superuser) iseniz bu komut size /root/ dizinini verecektir; eğer hasan
iseniz /home/hasan'a gideceksiniz. Burada görebildiğiniz şey dizinlerin
sağ tarafa eğimli çubuklara sahip olduğu gerçeğidir Son olarak, /home
~ karakteri ile yer değiştirebilir. Bu nedenle, cd ~yedek bizi /home/yedek
'ğe götürür. root@sezer:/home/webadmin# cd linuxweb
root@sezer:/home/webadmin/linuxweb#
mkdir: dizin oluşturmak
root@sezer:/home/webadmin# mkdir linuxweb
root@sezer:/home/webadmin/linuxweb#
mkdir [dizinadı] biçiminde çok basit bir yapıdır ve bu ad altında bir
dizin yaratır.
rmdir: boş bir dizini
silmek
root@sezer:/home/webadmin# rmdir linuxweb
İçinde dosyalar bulunmayan bir dizini yok etmek istiyorsanız, rmdir
[dosyaadı] komutuyla yapılır. Eğer dosyalara sahip dizinleri yok etmek
istiyorsanız (ya da diğer dizinler) rm komutuna bakın.
rm: dosyayı silmek
rm [dosyaadı] ile her tür dosya silinir.
Diğer ek komutları: -i Dosyayı silmeden önce doğrulama gerektirir.
-r Bir dizini ve onun tüm içeriğini siler.
-rf Bir dizini ve onun içeriğini herhangi bir doğrulama gerektirmeksizin
siler.
ln: diğer dosyalara link
vermek
Linux dosyaların ayrı adlara sahip olduğunu veya onlara ayrı dizinlerden
erişebileceğimizi varsayar. Bu, bağlantılar ile yapılır. İki türü vardır:
" katı: bağlantıda dosya içeriğinin tamamını kopyalar, kaynak dosya
veya tersine bağlantı değiştiğinde karşılığı da değişir. " simgesel:
Kopyalamaz, kaynak dosyaymış gibi çalışır. Bu yolda dosya içeriğinin
kopyası yoktur, böylece tekerde boş yer kalır. Bugünlerde neredeyse
yalnızca bu tür bağlantılar kurulmaktadır. Bu yolla dizinler sadece
simgesel bağlantılara izin verir. Katı bağlantılar ln ile yapılır. Ve
simgesel bağlantılar ln -s [kaynakdosyalar] [erekdosya] ile yapılır.
cat:dosyanın içini gösterir
cat [dosyaadı]
more: sayfalamalı dosya
içeriği gösterimi, eğer göreceğimiz dosya çok uzunsa (ekranda görmek
istediğimiz birçok satırı varsa), en üstteki ilk satırları yitireceğiz.
Çözüm ise ekran buffer kullanmaktır. Bu buffer altında, Mays+Repag ile
yer değişimi sağlanabilir. Fakat bu buffer sınırlı büyüklüktedir ve
çoğu kez yardımcı olmaz. more buyruğu dosyaları sayfalayarak görmemizi
sağlar.
more [dosya-adı]
Bu etkileşimli bir programdır. Daha ilginç olan "keys" (etkileşimli
komutlar) aşağıdadır: Açkı Fonksiyon (Key Function)
spacebar Bir sayfa ileri
b bir sayfa geriye al
return bir satır ilerle</td>
/[string] katar'ın dosya içindeki bir sonraki yerini bul
?[string] katar'ın dosya içindeki son görüldüğü yeri bul
q bırak çık
chmod:dosya izin haklarının
değiştirilmesi
Düzenli kullanıcılar (root her şeyi yapabilir) yalnızca sahip oldukları
dosyaların erişim izinlerini değiştirebilirler. Bu, boşlukla ayrılmış
2 parametre türünün birleşimidir.
chmod [kim][+/-] [yenihaklar] [dosya]
kim'de aşağıdakilere gönderim yapabiliriz: Kim Betimlemesi u dosyaya
sahip olan kullanıcı
g dosyaya sahip olan grup
o geriye kalan kullanıcılar
a herhangi bir kullanıcı (sahip, grup, diğerleri)
+ ile izin hakları ekler - ile izin haklarını çıkartırız.
Yeni izinlerde hangi izinlerin eklendiğini veya kaldırıldığını gösteriyoruz.
Bunlar ls yardımı ile uzun listenin ilk alanındaki harfler ile betimlenirler
(Bunun anlamı, r:oku, w:yaz, x:çalıştır veya konuk ol, s:SetUID şeklindedir).
chmod u+rw my
Bununla sahip (bu genellikle sizsiniz), my dosyası üzerinde okuma ve
yazma iznine sahip olur.
chmod a-x directory
Ve bununla tüm kullanıcıların (siz ve sahip dahil) directory dizinine
konuk olma izinlerini kaldırıyoruz.
chmod diğer ve daha gelişmiş niteliklere sahiptir, bunları burada görmeyeceğiz,
fakat man chmod komutunu kullanarak elyordam sayfaları kullanabilirsiniz:.
man chmod
* : Herhangi bir katara (0 veya daha çok sayıda) gönderme yapar
rm *:Bütün dosyaları sil.
rm a* :a ile başlayan tüm dosyaları sil.
rm bet*as :bet ile başlayıp as ile biten tüm dosyaları sil.
? :herhangi karakter (yalnızca bir)
cat c?t : c ile başlayan ve sonu t ile biten tüm dosyaların içeriklerini
görüntüler.
[group]: köşeli parantezler arasındaki karakter grubu
more [tp]erez:Eğer varsa, sayfa düzeninde terez ve perez dosyalarını
gösterir.
cp c[AEIOU]endo directory c ile başlayan, [ ve ] arasında verilen büyük
harflerle süren ve endo ile sona eren dosyaları directory adlı dizine
kopyalar. Aralıkları yaratmak için "-" kullanabiliriz:
mv *[a-z] trash :Büyük harf ile bitmeyen tüm dosyaları trash adlı dizine
taşır. Aralıkların dışı da taban alınabilir:
ls [!a-zA-Z]* :İlk karakteri büyük veya küçük harf olmayan dosyaları
listeler.
nl :Bir dosyayı satırlarını
numaralamak ve mantıksal sayfalar halinde göstermek için kullanılır.
nl komutu nl [seçenekler][dosya] şeklinde kullanılır. $nl x _file
1 aku
2 bim
wc:Dosyada bulunan satır,kelime
veya karakter sayısını gösterir.Sokakta başka anlama gelir :)
$wc index.html
59 95 1188 index.html
pwd: Kullanıcı dizinler
üzerinde hareket ederken zaman zaman hangi dizin üzerinde çalıştığını
öğrenmek için bu komut kullanılır.
$pwd
/usr/ser
chown:Bir dosyanın veya
dizinin paremetresinde tanımlı bulanan dosya veya dizinin sahibi parametrelerini
değiştirir. Dosya veya dizin sahibi parametresi /etc/passwd dosyasında,
kullanıcı kimliği(user ID) veya bağlantıı ismi (login name) olarak kayıtlı
bulunmak zorundadır.Dosya ve dizin parametreside /etc/group dosyasında,
group kimliği (group ID)veya gurup ismi (group name ) olarak kayıtlı
olmak zorundadır.
chown [-f][-h][-R] sahibi[:grubu]{dosya I dizin}
ps:Aktif işlemler hakkında
çeşitli bilgileri görüntüler root@yonca:~/mail$ ps
PID TTY TIME CMD
15085 ttyp1 00:00:00 bash
15232 ttyp1 00:00:00 ps
You have new mail in /var/mail/root
kill:Çalışan süreci durdurmak
için singal gönderir.Bir root kullanıcı herhangi bir süreci kil komuduyla
öldürebilir.Eğer root kullanıcısı değilseniz sadece kendinize ait işlemleri
öldürebilirsiniz.
kill [-s{sinyal ismi Isinyalnumarası}]süreç tanıtım numarası (PID)
lprm:(line printer remove)Printer'da
döküm için bekleyen işlemleri sıran çıkarır.
lprm[-P Printer][görev sırası][Kullanıcı adı..][-]
echo:İfadeleri görüntülmek
için bu komut kullanılır,kabuk programlarında kullanılır.
Önce a değişkenini "hasan"'a aktaralım sonra da echo komutula
hasanı görüntüleyebiliriz.
$ a=hasan
$echo $a
hasan
$_
date:Sistemin tarihini
ve zamanını gösterir.date komutu "date+%X"şeklinde kullanılır.
$date
Mon Jan 11 13:29:48 Mest 2002
tail:Dosyanın son bölümünü
görüntüler.
$tail yedek
yedek dosyasının son 10 satırını görüntüler.
uname:İşletim sistemi
hakkında bilgi verir.Kernelinizin sürümünü görmek için "uname -r"
.
-m Makinanın donanımının adını verir.
-n Nodename i yazar. Nodename sistemin network iletişimi için kullanılır..
-r Print the operating system release
-s Sistem ismini yazar
-v İşletim sisteminin versiyonuu yazar
-a yukarıdaki bilgilerin tamamını yazar
ping :(packet internet
groper)Bir network bilgisayara ICMP(Internet Control Message Protocol)echo
paketi gönderir ve geri dönen paketleri bildirir.
Hostname:Paketlerin gönderildiği
bilgisayarın ismini belirtir.
mount :Üzerinde bir dosya
sistemi olan bir disk birimine veya parçasına okuma veya yazma amacıyla
ulaşabilmek için bu birim veya parçayı / dosya yapısında bir alt dizine
mount edilmiş olması gerekir./dizini bilgisayarın açılması sırasında
otomatik olarak mount edilmektedir. Eğer bu kök dizini bilgisayarın
açılması aşamasında mount edilmezse , o bilgisayar zaten açılmaz.Diğer
disk ve disk parçalrı otomatik olarak mount edilmesi için gerekli işlemler
ise sistem yöneticisi root tarafından yapılır. Otomatik olarak mount
edilmesi istenen diskler ve mount edilecekleri dizinler /etc/filesystems
dosyasında tanımlanır.
aku@yonca:~$ mount
/dev/sda1 on / type ext2 (rw)
/dev/sda3 on /home type xfs (rw)
none on /proc type proc (rw)
mailx:Mesajların elektronik
olarak alınması ve gönderilmesi için ortam sağlayan bir yazılımdır.
"mailx"komutu mesaj okunurken saklama silme ve mesajla yanıtlama
olanağı sağlar.
mailx [seçenekler] [isim]
utebay@yonca:~$ mailx
Mail version 8.1 6/6/93. Type ? for help.
"/var/mail/utebay": 26 messages 25 unread
1 MAILER-DAEMON@yonca. Sat Jun 29 09:37 13/546 "DON'T DELETE THIS
MES"
2 ukarabudak@cizgi.com Fri Jun 28 17:44 67/2841 "[Linux] Re: ntfs
moun"
grep: Karekterlerden
oluşan belirli kalpıları bir veya daha fazla dosya içinde aramınızı
sağlayan komuttur.
grep[seçenekler]ifade [dosya...] $ cat deneme.c
include "stdio.h"
main ()
{
printf ("merhaba");
return(0)
du Komutu (Diskin Durumu):Sistem
yöneticisi zaman zaman disklerin nasıl kullanıldığını öğrenmek için
bu komut kullanılır.Aşırı büyüyen dosyalar ve dizinleri belirlemesi,sağlar.
utebay@yonca: ~$ du
8 ./BasiliX
12 ./mail
0 ./.ssh
cut:Bir dosya içerisindeki
satırların içerdiğialanların keserek belirli bir yere kopyalamak için
kullanılır.
cut [seçenekler][dosya]
chgrp:Bir dosyanın yada
klasörün grup sahipliğini değiştirmeye yarar.
chgrp[-f][-h][-R]Grup{Dosya....|Klasör....}
who komutu:Sistemde o
anda kimlerin çalıştığını saptayan komuttur.
who [seçenekler][isimler]
umount: Mount edilmiş
bir kütük sistemini, bilgiisayarın /kütük sisteminden ayırmak için kullanılır.Bu
işlem genellikle CD ler için kullanılır.
{umount|unmount}[-f][-a]|[all|allr|Device |Directory|File|FileSystem|-n
Nome|-t Type]
Paste: Aynı bir dosyanın
veya başka dosyaların bellirli kısımlarını bir araya getirmek için kullanılır.
Paste komutuyla ister yatay, isterse düşey olarak birleştirme işlemi
yapılabilir.
paste[seçenekler][dosya..]
head: Dosyalrın ilk kısmını
listeler.Verilen dosyanın belirtilen kadar satırını, belirtilmemişse
ilk 10 satırını listeler. Eğer dosya verilmemişse veya'-'dosya adıyla
karsılaşılasırsa standart girdiler okunur.Eğer birden fazla dosya verilmişse
her dosya listelemesinde önce ==> ve <== içine koyulmuş dosyaların
adlarından oluşan başlıklar listeler.
FTP: İki Bilgisayar arasında
dosya transferini sağlar.Uzaktaki bilgisayara dosyalar koyabilirsiniz,
yada uzaktaki bilgisayardan yerel bilgisayarlardan yerel bilgisayarlara
dosyalar indirebilirsiniz.
diff: Dosyalar arasındaki
farklılıkları ortaya koyarak,gerekiyorsa değişiklik kullanılır.
diff [seçenekler] dosya-1 dosya-2
alias Bir komuta icin
kisayollar yaratmak icin
at Belirlenen bir zamanda
programi calistirmak icin
atq Liste halinde at icin
bekleyen programlari verir
atrm at listesinden bir
programi silmek icin
cat Programin icerigini
standart cikti cihazinda gosterir
chfn Finger ile saglanan
bilgileri degistirmek icin
chsh Kullandiginiz kabuk
programini degistirmek icin
cp Dosyalari kopyalamak
icin
dd Disk iceriklerini kopyalamak
icin
df Kullanilabilir disk
alani
dir Klasorun icerigini
goruntulemek icin
dmesg Acilis mesajini
goruntulemek icin
dump Sistemleri yedeklemek
icin
e2fsck Dosya sistemlerini
hataya karsi kontrol etmek icin
export Kabuk icinde cevre
degiskeni yaratmak icin
find Dosyalari bulmak
icin
fdformat Dusuk seviye
disk formatlama
fdisk Yeni disk bolumleri
yaratmak veya silmek icin
finger : Sunucudan kullanici
bilgisini almak icin
free : Hafiza (RAM) Takas
Alani(Swap) bilgisi icin
grep : Verilen karekter
grubuna uyan satirlari bulmak icin
groupadd veya addgroup*
: Yeni bir kullanici grubu yaratmak icin
groupdel veya delgroup*
: Kullanici grubu silmek icin
groups : Sistemdeki kullanici
gruplarini listelemek icin
gzip : Dosyalara sikistirma
yapmak veya acmak icin
halt : Sistemi kapatmak
icin
host : Sunucu bilgisine
bakmak icin
ifconfig : Ağ(Network)
arayuzlerini tanimlamak icin
init : Calisma Seviyesini
(Run Level) tayin icin ; konsol seviyuesi "init 3" , xwindow
masaüstü grafik seviyesi " init 5 " , shotdown kapatma seviyesi
" init 6 "
insmod : Modulleri yukleyebilmek
icin
kill : Calisan surecleri
durdurmak icin (process)
less : Dosyalari goruntulerken
filtre koymak icin
ln : Dosya veya klasorler
arasinda link yaratmak icin
locate : Verilen karektere
uyan dosyalari belirlemek icin
login : Sisteme baglanmak
veya kullanici degistirmek icin
logout : (ctrl+d) Sistemden
ayrilmak icin
lpc : Yazici kuyrugunu
duzenlemek icin
lpq : Yazici kuyrugunu
goruntulemek icin
lpr : Dosylari yazdirmak
icin
ls : Klasor icerigini
listelemek icin
lsmod : Yuklu modulleri
gormek icin
make : Dosyalari derlemek
veya bakim yapmak icin
makewhatis : "whatis"
veritabani yaratmak icin
man : Manual sayfalarini
goruntulemek icin
mcd : DOS disketindeki
bir klasore gecmek icin
mcopy : DOS disketine
dosya kopyalamak icin
mdel : DOS disketinden
dosya silmek icin
mdeltree : DOS disketinden
klasor silmek icin
mdir : DOS disketindeki
bir klasorun icerigini goruntule
mformat : DOS disketini
formatlar (bicimlendirir)
mkbootdisk : Acilis diketi
yaratmak icin (boot disk)
mkdir : Yeni bir klasor
yaratmak icin
mkswap : Takas alani yaratmak
icin (Swap Space)
modprobe : Modulleri (sistem
suruculeri) yuklemek icin
more : Klasor ve dosyalari
goruntulerken filtre koymak icin
mount : Dosya sistemleri
ve Cihazlari sisteme tanitmak icin
mv : Dosyalari tasimak
veya isimlerini degistirmek icin
netcfg : (her dagitimda
bulunmaz) Ag Yapilandirma Araci
netstat : Ağ baglantilarinin
durumunu gosterir
nslookup : Isim Sunucusunu
(Name Server) kullanmak icin
passwd : Kullanici sifresini
degisitirmek icin
ping : Ağ uzerinde bir
sunucunun varligini kontrol icin
printtool : Yazici kurmak
icin
ps : Sureclerin ozelliklerini
gostermek icin
pstree : Surec yer aldigi
mantiksal agaci gostermek icin
pwd : O an icinde bulunulan
klasoru gostermek icin
reboot : Sistemi tekrar
baslatmak icin (shutdown -r now)
restore : Dump yedek dosyalarini
ilk haline getirmek icin
rm : Dosyalari silmek
icin
rmdir : Klasorleri silmek
icin
rmmod : Yuklu modulleri
kaldirmak icin
rpm : RPM paketlerini yonetmek icin örn:
rpm -i deneme.rpm
set : Kabuk cevre degiskenlerini
degistirmek icin
shutdown : Sistemi kapatmak
icin :-)
startx : X Windows alt
sistemini baslatmak icin
su : Bir baska kullaniciya
gecmek icin(switch user)
sync : Tampon veriyi hard
diske yazmak icin
sysinfo : Sistem ile ilgili
bilgi almak icin
tar : Sikistirilmis arsivler
yaratmak icin veya açmak için örn :tar xvf deneme.tgz
top : Calisan surecleri
goruntulemek icin
touch : Boş bir dosya
yaratmak veya olan dosyanin zaman bilgilerini degistirmek icin(yaratilma,erisilme
gibi)
traceroute : IP paketlerinin
izledigi yolu goruntulemek icin
umount : Sistemde yuklu
bulunan dosya yapilarini sistemden ayirmak icin
uname : Sistem hakkinda
bilgi almak icin örn : uname -r
unzip : Sikistirilmis
dosyalari eski haline getirmek icin örn unzip deneme.zip
updatedb : "locate"
veritabanini yaratmak,guncellemek icin
uptime : Sistemin ne kadar
uzun zamandir acik kaldigi,
useradd veya adduser*
: Yeni kullanici hesaplari eklemek icin
userdel veya deluser*
: Kullanici hesaplarini silmek icin
usermod : Kullanici hesaplarini
duzenlemek icin
whatis : Komut hakkinda
basit icerik saglamak icin
whereis : Komut icin uygulama,kaynak
ve manual dosyalarini belirlemek icin,
which : Program icin uygulama
dosyasinin dosya sistemindeki yerini belirlemek icin,
who : Kimin o anda sisteme
bagli oldugunu gormek icin
whoami : Sisteme bagli
bulunan kullanicinin kim oldugunu goruntulemek icin
xlock : X Windows alt
sistemini kilitlemek icin
* Kullandiginiz dagitima gore degisiklik gosterebilir.
KDE Klavye Komutlari :
ctl+tab
: Masaustleri arasinda gecis icin
alt+tab : Uygulamalar
arasinda gecis icin
alt+f1 : Uygulama menusunu
acmak icin
alt+f2 : Komut penceresini
acmak icin
alt+f3 : Pencere menusunu
acmak icin
alt+f4 : Pencereyi kapatmak
icin
f1 : Yardim gorutulemek
icin
f2 : Pencerede bir kelimeyi
aramak icin
f3 : Pencere aramasinda
bir sonraki eslesmeye gitmek icin
space : Dosyalari secmek/secmemek
icin
ctl+n : Dosya yoneticisi
penceresini acmak icin
ctl+a : Icinde bulunulan
klasorde butun dosya ve klasorleri secmek icin
ctl+t : Icinde bulunulan
klasorde terminal penceresi acmak icin
ctl+w : Pencereyi kapatmak
icin
ctl+f : Dosya bulmak icin
ctl+c : Kopyalama islemi
icin
ctl+v : Yapistirma islemi
icin
GNOME Dosya Yoneticisi (Nautilus) Klavye
Komutlari:
ctl+b :
Favorilere ekle
ctl+d : Kopyala
ctl+f : Bul
shift+ctl+f : Web Aramasi
ctl+i : Ozlellikleri Goster
ctl+h : Ana Sayfa
ctl+u : Bir seviye yukari
ctl+n : Yeni Klasor
ctl+o : Aç
ctl+w : Pencereyi Kapat
shift+ctl+w : Butun pencereleri
kapat
ctl+= : Yakinlas
ctl+- : Uzaklas
ctl+[ : Geri
ctl+] : Ileri
ctl+t : Cop kutusuna koy
ctl+r : Yenile/Guncelle
ctl+a : Hepsini Sec
Komut ya da kavram adı Açıklaması
. Halihazırdaki dizini
gösterir.
.. Önceki dizini gösterir.
~ Aktif kullanıcının ev
dizini
cd .. Önceki (üst) dizine
geç.
ls .. Önceki (üst) dizinin
içeriğini göster.
CTRL-C Çalışan bir programı
keser (komut satırına düşürür).
TAB Komut/dosya ismi tamamlama
apropos <kelime> İçinde
"kelime" geçen tüm kılavuz sayfalarını tarar.
cp <dosya1> <dosya2>
dosya1'i dosya2'ye kopyala.
PATH Çalıştırılabilir
dosyaların yerini gösteren değişken
echo $PATH Bir dosya çalıştırılmadan
önce nereye bakılacağını gösterir.
SHELL Altında çalışılan
kabuk.
echo $SHELL Çalışan kabuğu
gösterir.

serkan 2004
|